Kim była Toni Wolff? – Marta Kotarba

Maj 01 2020

Kim była Toni Wolff? – Marta Kotarba

Cztery twarze kobiecości
Toni Wolff i jej koncepcja strukturalnych form kobiecej psychiki

Marta Kotarba

 

Film 1 – Kim była Toni Wolff?

 

Toni Wolff – szwajcarska analityczka i bliska współpracowniczka Carla Gustawa Junga. W moim odczuciu była niezwykle ciekawą kobietą, o której wciąż wiemy niewiele. W filmie przybliżam jej sylwetkę oraz główne wątki z jej biografii.

 

Toni WolffLubię Toni. Zdaję sobie sprawę, że takie osobiste wyznanie w psychoanalitycznej społeczności może prowokować do różnych myśli, ale… powiem więcej! Od kiedy, zbierając informację na temat biografii Toni Wolff, dowiedziałam się, że najprawdopodobniej zmagała się z reumatoidalnym zapaleniem stawów, czuję z nią dużą bliskość. Nie jest ona jednak postacią, o której rozmawia się głośno i szeroko. Jest raczej odwrotnie. Zdaje się ona być pewnym tabu, przemilczaną „drugą żoną” Junga. Gdy popatrzy się na dostępne zdjęcia Toni, uderza w nich jej delikatność, powiedziałabym, że nawet kruchość, ale także niepokojąca nieobecność. Mam czasem wrażenie, jakbym patrzyła na kobietę, która myślami jest w innej rzeczywistości. Być może jest jej trudno się odnaleźć w otaczającym świecie, więc wszelkimi sposobami próbuje ukryć swoją bezbronność oraz niepewność. Jest w niej kasandryczny rodzaj smutku, pomieszany ze sporą dawką determinacji. Jednak pod tym wszystkim pulsują wyczuwalne subtelności, o których jednak wiemy niewiele. To, jaka była, rekonstruujemy ze wspomnień i przeżyć osób, które pracowały z nią, albo były u niej w analizie, czy superwizji. Co ciekawe, ona sama nie doświadczyła głębokiej analizy własnej i zdaje się, że musiała samodzielnie borykać się z różnymi napięciami psychicznymi.

 

Jaka była?
Co lubiła?
O czym pisała wiersze?

 

Gdy tak sobie dumam nad różnymi wątkami z jej życia i rozważam wielorakie możliwości, dlaczego potoczyło się ono tak, a nie inaczej, przychodzi mi na myśl to, co napisał William Szekspir: Wariat, zakochany i poeta, wszyscy trzej z wyobraźni są utkani. Toni na pewno była zakochana w Jungu i miała duszę poetki. Można też odnaleźć w niej pewien rys szaleństwa, misternej fantazji, a może nawet dozę mroczności. Zastanawiam się, co ją pociągało w Nefertiti, za którą była przebrana na balu kostiumowym organizowanym przez Klub Psychologiczny. To ciekawa postać, ponieważ jak wynika z tekstów i ikonografii, królowa ta była niemalże równa królowi. Jako jedyna królowa w historii Egiptu jest przedstawiana na zachowanych płaskorzeźbach w pozach zarezerwowanych dla faraonów. Wiemy o tym, że uczestniczyła ona we wszystkich uroczystościach religijnych i państwowych. Jej obecność była ważna ze względów teologicznych, gdyż bóg Aton, król i królowa tworzyli triadę, gdzie bóg nie miał wyraźnie określonej płci, Echnaton stanowił jego męski, a Nefertiti żeński aspekt. Wątki kobiecości, męskości oraz ich przejawy zarówno na poziomie indywidualnym, jak i kolektywnym zdają się być istotne w działalności badawczej Toni Wolff. Jej najbardziej znana praca to esej na temat czterech form kobiecej psychiki: Amazonki, Matki, Hetery i Prorokini. Oryginalna koncepcja Wolff ledwie wypełniła kilkanaście stron i została napisana w akademickim stylu profesjonalnych publikacji, bez ilustracji klinicznych, czy komentarza. Tekst ten jest niezwykle bogaty w różnorodne detale i informacje, podane szybko, w bardzo skondensowany sposób.

 

Gdy zaczęłam pracować z jej modelem, próbując doświadczyć i rozpoznać poszczególne formy w moim indywidualnym przeżyciu poczułam, że warto te różne odcienie kobiecości pokazać szerszemu gronu. Podczas warsztatów dla kobiet, rozmawiając, rysując i odkrywając kryjące się w nas potencjały, okazało się, że ogromną przyjemność sprawia mi niejako rozrzedzanie tekstu Toni. Zatrzymywałam się w różnych miejscach, poszerzając rozumienie poszczególnych części, czasem napomkniętych tylko znaczeń czy pojęć. I tak zakiełkował we mnie pomysł, aby opowiedzieć o Toni oraz o jej koncepcji. Początkowo była to dość beztroska, luźna myśl. Impuls, aby pokazać Toni i jej koncepcję wydawał mi się ważny, ale jednocześnie nieco karkołomny. Jednak z czasem domagał się on urzeczywistnienia z coraz większą siłą. Ostatecznie do działania… popchnął mnie (nomen omen!) mój partner, któremu opowiadałam o moich pomysłach. Piotr pewnego dnia po prostu zdjął ze ściany plakaty z cytatami z Bułhakowa i Różewicza, rozwiesił green screen, rozstawił statyw z mikrofonem i zamienił nasz malutki salon w studio nagrań. Nie było już odwrotu! Usiadłam i zaczęłam snuć swoją opowieść o Toni oraz jej koncepcji, a następnie uczyliśmy się montażu i zabawy różnymi efektami. Skutkiem tego naszego przedsięwzięcia jest seria filmików, do której obejrzenia zapraszam.
 

Marta Kotarba

Literatura:

 

Dunne C., Carl Jung: Wounded Healer of the Soul, Watkins Media 2015.

Gardner L., Gray F., Feminist Views from Somewhere: Post-Jungian themes in feminist theory, New York: Routledge 2017.

Hannah B., Jung: His Life and His Work, Chiron Publications 1998.

Jung. C. G., Letters, Vol. 2: 1951-1961, Princeton University Press 1976.

Kirsch T. B., Jungian Analysis, Depth Psychology, and Soul: The Selected Works of Thomas B. Kirsch, World Library of Mental Health, Routledge, 2017.

Kirsch T. B., The Jungians: A Comparative and Historical Perspective, Psychology Press, 2000.

Savage Healy N., Toni Wolff & C. G. Jung. A Collaboration, Tiberius Press; Premier 2018. Van der Post L., Jung and the Story of Our Time. New York: Pantheon 1975.

Wolff T., Structural Forms of the Feminine Psyche [https://ufdc.ufl.edu/AA00001582/00001]

O autorce

Dr Marta Kotarba – pracuje jako psychoterapeutka oraz nauczycielka akademicka. Praktykuje w modalności analitycznej, ale jest również zafascynowana psychoterapią tańcem i ruchem. Kontakt z ciałem oraz aktywność ruchową postrzega jako ekspresję całej osobowości. Interesują ją punkty styku psychicznego ciała z cielesną psychiką, a także psychologiczna perspektywa zmagania się z chorobą somatyczną. Poza gabinetem zadaje młodzieży trudne pytania i zachęca do poznawania siebie, prowadząc zajęcia filozoficzne.

Więcej wpisów z tej kategorii
0 Comments
Share Post
Małgorzata Kalinowska
contact@raven.edu.pl
No Comments

Post a Comment

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.